شراب خوردن زود سست نشود و دماغ او قبول ابخره رديه مترادفه نكند و از ان به غير حرارت لطيفى دماغ او متاثر نشود و آن حرارت ملائم بود مزاج دماغ را و بسبب آن بخار دماغ صاف مىشود بصفاى كه به غير از ان هيچ چيز چنان صاف نگردد و كسى را كه در سينه تنگى بود در زمستان او تنگ شود و او را قدرت نماند بر بسيار خوردن شراب درين فصل و كسى را كه خواهد كه شراب بسيار خورد كه از غذا قدرى كمتر خورد و خود را از ان پر نسازد و در غذاء خود چيزى كه در ان ادرار بود داخل كند و چون بيند كه او را از غذا يا از شراب امتلاى رسيده بايد كه بقى آن را مستفرغ سازند و بعد از ان ماء العسل خورد و بعد از ان ديگر قى كند و دهان خود را به سركه غسل كند و آب سرد ديگر كسى را كه آن شراب و گرمى و سخونت او و جگر او را گرم كند بايد كه غذاء او را از حصرميات كنند مثل انار و حماض اترج و امثال آن و تقليل كند غذا را ديگر و كسى را كه از شراب اذيت شود و در حوالى سر او درد شود بايد كه از شراب كم كند و آنچه خورد ممزوج خورد و مقل بسفرجل سازد و اگر اذيت رسد بمعده او هم بواسطه حرارت بايد كه تناول كند از بر مورد كه آن را حب الاس گويند و آن را بريان كنند و مص كنند چيزى را از اقراص كافور و چيزى كه در آن قبضى باشد و حموضتى و اگر اذيت او از برودت مىشود بايد كه تنقل كند به سعد و قرنفل و پوست ترنج ديگر بدانكه شراب كهنه حكم او حكم دوا بود و نه از باب غذا باشد و شراب حديث مضر بود به كبد و مودى بود بقيام كبدى بسبب نفخ و اسهالى كه در ان باشد ديگر بدانكه صفت شراب جيد آن بود كه قوام او معتدل بود و متوسط بود ميان كهنه و نو و لون آن مائل بسفيدى بود و طعم آن بحموضت و حلاوت مائل نبود و آنچه قوام او معتدل بود ميان غلظ و رقت از غليظ و رقيق بهتر باشد ديگر آنچه آن را مغسول گويند طريق غسل آن‌چنان بود كه سه جزء از ان عصير او را بگيرند و جزئى از آب كه ثلث آن بود و آن مقدار پرند كه ثلث آن برود و كسى را كه از شراب شراب لذعى حادث شود بايد كه بعد از ان انار كه فقاع گويند و از ان مص كند و آب سرد بر ان بياشامد و روز ديگر شربت افسنتين خورد تا قطع صفرا كند و بعد از ان بحمام رود و غذاى اندك بخورد ديگر بدانكه شراب ممزوج معده را مسترخى مىسازد و ترطيب آن مىكند سكر مىآورد و تشنگى را مىنشاند و سرعت سكر او بواسطه سرعت نفوذ او بود كه مائيت آن را تنفيذ مىدهد پس بايد كه عاقل از ان اجتناب كند ديگر شراب تناول بناشتا و در مرطوبين پيش از استيفاء رطوبات بدن را تا بعد از حركت بافراط اين جمله مضر بود بدماغ و عصب و موجب ايقاع در تشنج مىشود و اختلاط عقل پا در امراض حاره خاصه در فصل گرم اما كسى را كه پيوسته عادت او مستى بود دليل آن بود كه زود در رداءت حال افتد مثل فساد مزاج كبد و دماغ و ضعف پى و امراض عصبى و سكته و موت فجاءت و اگر كسى را عادت آن بود كه شراب بسيار خورد زود در بدن او صفراى بود ردى الطبع كه در بعضى معدها پيدا شود و در بعضى ديگر مثل سركه شود در غايت ترشى و در بعضى معدها ضرر آن عظيم بود اما سكر معتدل آن بود كه در ماهى دو نوبت واقع شود تا يك نوبت نفع دهد از جهت استراحت قواى نفسانى و اراحت آن و ادرار بول و ادرار عرق و تحليل فضول و بايد كه بداند كه غالب در ضرر شراب مضرت دماغ بود پس بايد كه ضعيف الدماغ از شراب تشرب نكند مگر قليل و آن هم ممزوج و صواب تدبير از براى كسى كه از شراب ممتلى شده باشد آن بود كه قى كند اگر بقى باصلاح آيد فبها و الا آب بسيار خورد تنها يا با عسل باز بحمام رود و بعد از قى باب زن نشيند و تمريخ كند بروغن بسيار و بخواب رود و اما شرب صبيان موافق نبود بمزاج ايشان از جهت حرارت مزاج ايشان گويا كه آتشى بر بالاى آتشى ديگر آيد و حرارت را زياده كند در ايشان و رطوبت نيز زياده كند و ماده بدن ايشان ضعيف بود و مقاومت با اين حرارت نمىتواند كردن و موجب تپ و تعب و احتراق شود و امراض حاده را ايراث كند اما مشايخ را چندانكه توانند خوردن بايد كه خورند و اما در جوانان بايد كه اعتدال را مرعى دارند نه آنكه از حد اندازه بيرون شوند هم از باده ناب گلگون شوند و اما در فصل بارد و در شهر بارد احتمال كثرت شرب بسيار بود و اما در بلد و فصل حاره احتياط را نگاه دارند و كسى را كه اراده آن باشد كه شراب بسيار خورد بايد كه از غذا كمتر خورد و از شيرينى نيز پر حذر باشد و از غذا خشونتى خورد يا اسفيدباجى كه در ان از اباز بر چيزى نكرده باشد تا موجب سخونت نشود و از تربدهاى چرب تناول نمايد كه موجب تغليظ حس مىشود و اگر از لحوم تناول نمايد بايد كه آن هم دسم باشد قطعه كرده و در روغن برشقه و در گرمى و سردى معتدل باشد و بايد كه مقل كند بلوز و عدس مملح و سركه كبير و كامج و امثال اينها كه نافع بود و مانع سكر و غذاهاى كربنيه و زيتونيه و امثال اينها معين باشد بر كثرت شرب و همچنين نافع بود